
Het AstroSounds project is een gezamenlijk initiatief van de opleiding natuurkundeleerkrachten van UCLL Diepenbeek en Katrien Kolenberg verbonden aan de KU Leuven, de Universiteit Antwerpen en de Vrije Universiteit Brussel, met collega’s van PXL en het Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht van België, met steun van de Vlaamse Overheid.
Meer weten? Scan de code, surf naar de website astrosounds.be en lees alles over
het AstroSounds Citizen Science Project.
Onze Zon bevindt zich in de bloei van haar leven. Ze is ongeveer 4,6 miljard jaar geleden ‘geboren’ en
nog
lang niet aan het einde van haar leven. Dat duurt nog enkele miljarden jaren. De Zon blijft schijnen
dankzij de energie die ze haalt uit de kernfusie diep in haar kern.
Daar worden waterstofkernen omgezet in heliumkernen, waarbij een zeer kleine hoeveelheid massa wordt
omgezet in heel veel energie. De buitenste lagen van de Zon wervelen en lijken te koken. Deze bewegingen
zorgen ervoor dat de volledige Zon trilt of ‘borrelt’ op het ritme van haar eigen melodie. Dit noemen we
zonachtige trillingen.
RR Lyrae sterren zijn ‘oude’, gepensioneerde sterren. Ze hebben de levensfase van de Zon al achter zich
gelaten en zijn aanzienlijk in omvang toegenomen. Toch zijn ze minder zwaar: hun massa is niet iets meer
dan de helft van die van de Zon. RR Lyrae sterren hebben al hun waterstof in de kern al verbruikt en
fuseren nu helium.
De trillingen worden veroorzaakt door de wisselwerking tussen de straling die in de ster wordt
uitgezonden
met de lagen van de ster.
Beta Cephei sterren zijn jonge, zware sterren in de vroege fase van hun leven. Ze zijn veel groter dan de Zon en hun massa is 7 tot 30 keer zo groot als die van onze ster. In tegenstelling tot RR Lyrae sterren, vindt er bij Beta Cephei sterren nog steeds waterstoffusie plaats in de kern. Ze worden gekenmerkt door kleine schommelingen in helderheid met perioden van doorgaans enkele uren.

Klassieke Cepheïde sterren zijn zware, heldere sterren die zich in een later stadium van hun levenscyclus
bevinden in vergelijking met de Zon. Hun massa is doorgaans 3 tot 15 keer zo groot als die van de Zon.
Hun pulsatie-instabiliteit, die leidt tot significante variaties in hun helderheid, is kenmerkend.
Aangezien de pulsatieperioden van klassieke Cepheïden gelinkt zijn aan hun lichtkracht, zijn ze essentiële
hulpmiddelen voor het meten van kosmische afstanden.

| Ster | Zonachtige sterren | RR Lyrae sterren | Beta Cephei sterren | Klassieke cepheïde sterren |
|---|---|---|---|---|
| Trillingsperiode | Gemiddeld 5 minuten | Enkele uren tot een dag | 2 tot 10 uur | 2 tot 150 dagen |
| Straal | 700 000 km | 5 keer groter dan de Zon | 4 tot 10 keer groter dan de Zon | Tot een paar honderd keer groter dan de Zon |
| Oppervlakte temperatuur | 6000 °C | 6000–7500 °C | 18 000–35 000 °C | 4200–6200 °C |
| Leeftijd | ca. 4.6 miljard jaar | > 10 miljard jaar | Paar miljoen jaar | 2 tot 20 miljoen jaar |
| Geluid | Klinkt als een gong | Een heldere klank, zoals een viool | Een heldere, etherische klank die doet denken aan een fluit | Een volle, resonante klank, zoals een diepe klok of een hobo |