Sterren, zoals de Zon, zijn gigantische gasbollen die licht uitstralen. Als we ze nauwkeurig in de gaten houden, merken we dat sommige sterren variëren in helderheid. Vaak komt dit doordat de sterren trillen: ze krimpen en zetten uit. Wanneer ze krimpen, worden ze iets warmer en helderder. Wanneer ze terug uitzetten, worden ze koeler en zwakker.
Met camera’s gemonteerd op een telescoop, kan je deze fluctuaties in helderheid volgen. In plaats van te kijken, kunnen we de gemeten lichtvariaties ook omzetten in hoorbaar geluid. Dit doen we door de trilling meer dan een miljoen keer te versnellen. Hierdoor wordt de toonhoogte van het geluid hoger én behoudt het zijn eigen ‘klankkleur’ of timbre.
Sommige sterren trillen heel traag en produceren diepe, warme geluiden, zoals een tuba in de sterrenwereld. Andere sterren trillen veel sneller en produceren hogere, scherpere geluiden, zoals een piccolo of een kleine fluit in een sterrenorkest. En net als de instrumenten in een orkest, heeft elke ster zijn eigen klankkleur.
Astrofysici, onder wie onderzoekers van de Koninklijke Sterrenwacht van België, bestuderen de trillingen van deze sterren nauwkeurig. Het is een manier om indirect binnen te kijken in deze hemellichamen. Uit de trillingen kunnen ze een schat aan informatie afleiden, zoals hun massa en leeftijd, en zo de levenscyclus van sterren beter begrijpen. Dit onderzoeksgebied wordt asteroseismologie genoemd.
Niet enkel de sterren klinken in de Koninklijke Sterrenwacht van België. We nodigen je uit om te luisteren naar een dag in de Sterrenwacht en te beleven hoe het is om in de schoenen van onze wetenschappers te staan.
© ESA/Hubble & NASA, D. Leonard
Podcast: een dag in de Sterrenwacht
