Muziek & Wetenschap

Manza-xylofoon: van prestige naar vergetelheid

Deze manza-xylofoon behoorde toe aan Guga, een Azande-hoofdman uit het noorden van het huidige Democratische Republiek Congo. In 1911-1912 verwierf de Belgische militair Armand Hutereau (1875-1914) het instrument. Sindsdien wordt het bewaard in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA) in Tervuren, samen met geluidsopnamen die door Hutereau werden gemaakt.

De manza was een prestigieus instrument dat uitsluitend door hoofdmannen en andere vooraanstaande personen tijdens ceremoniële gelegenheden werd bespeeld. De koloniale overheersing ondermijnde het gezag en de status van traditionele leiders. Hierdoor ging een groot deel van de kennis, het prestige en het culturele geheugen rond de instrumenten verloren.

Het lot van deze muzikale traditie - en van immaterieel erfgoed in het algemeen - toont aan dat de teruggave van muziekinstrumenten alleen niet volstaat. Het opnieuw verbinden van mensen met hun muzikale erfgoed vereist samenwerking met muzikanten, gemeenschappen en onderzoekers, evenals de mogelijkheden die digitalisering biedt.

Interactieve console

Op deze tentoonstelling kunt u de manza bespelen via de interactieve console en horen hoe die klinkt, luisteren naar een historische opname van Hutereau en leren hoe u enkele van deze melodieën kunt spelen. U ontdekt dat het instrument tien tonen heeft, georganiseerd in vijf octaafparen, in een zigzagstructuur.

Dit project is het resultaat van onderzoek van het KMMA, in dialoog met muzikanten uit Afrika, studenten en onderzoekers van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen, de afdeling Music Technology van McGill University in Montreal en de opleiding Asia-Europe Cultural Curatorship Studies van de Universiteit Antwerpen.

Via soundsampling en Virtual Studio Technology (VST) verkennen participatieve artistieke trajecten, nieuwe creatieve mogelijkheden en vergroten het bewustzijn rond muziekinstrumenten en tradities die lange tijd in de vergetelheid zijn geraakt.

Terug...